Mẫu đơn tố cáo ngoại tình mới nhất 2026 và cách viết đúng quy định

Mẫu đơn tố cáo ngoại tình là văn bản người vợ hoặc người chồng gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an cấp xã để đề nghị xác minh, xử lý người đang có vợ, có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác. Để được xem xét, thụ lý theo thủ tục tố cáo, đơn cần ghi đủ các nội dung bắt buộc (ngày tháng năm, họ tên, địa chỉ, cách liên hệ của người tố cáo, người bị tố cáo, hành vi vi phạm), có chữ ký hoặc điểm chỉ và được gửi đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Từ ngày 18/5/2026, hành vi này bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng. Riêng việc nhắn tin, hẹn hò lén lút thì thường chưa đủ căn cứ để xử phạt.

Bài viết dưới đây cung cấp mẫu đơn tham khảo (tải được file Word và PDF), hướng dẫn ghi từng mục, cách chọn đúng loại đơn theo mục đích và những lỗi khiến đơn bị trả lại.

Khi nào nên làm đơn tố cáo ngoại tình?

Pháp luật không xử phạt “ngoại tình” theo nghĩa chung. Hành vi bị xử lý là vi phạm chế độ một vợ, một chồng, cụ thể là đang có vợ hoặc có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác, hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mình biết rõ đang có vợ, có chồng.

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 định nghĩa chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng. Vì vậy, trước khi viết đơn, bạn nên tự đánh giá xem sự việc thuộc trường hợp nào:

• Có cơ sở làm đơn: hai người sống chung tại một địa chỉ trong thời gian dài, có con chung, tổ chức đám cưới hoặc ra mắt họ hàng, hàng xóm biết họ như vợ chồng, cùng mua sắm, chi tiêu như một gia đình.
• Chưa đủ cơ sở: chỉ có tin nhắn tình cảm, vài lần gặp gỡ, đi ăn uống, ảnh chụp chung hoặc nghi ngờ dựa trên cảm nhận.

Nếu sự việc mới dừng ở mức nghi ngờ, việc nộp đơn sớm thường không mang lại kết quả, thậm chí khiến người kia cảnh giác và thay đổi hành vi. Khi đó, bạn nên tìm hiểu kỹ mức xử phạt hành vi ngoại tình theo quy định mới và chuẩn bị chứng cứ trước. Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể tìm hiểu cách điều tra ngoại tình đúng pháp luật trước khi quyết định làm đơn.

Chọn đúng loại đơn trước khi viết

Nhiều người gọi chung mọi loại giấy tờ là “đơn tố cáo”, nhưng mỗi mục đích cần một loại đơn và nơi nhận khác nhau. Chọn sai loại đơn là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ bị chuyển đi nơi khác hoặc bị trả lại.

Trường hợp thứ hai liên quan đến Điều 182 Bộ luật Hình sự về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng. Người phạm tội có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Khung nặng hơn là phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Chi tiết về thẩm quyền của từng cơ quan bạn có thể xem thêm tại bài tố cáo hành vi ngoại tình ở đâu. Bài này tập trung vào cách viết đơn cho trường hợp phổ biến nhất: đề nghị xử phạt hành chính.

Mẫu đơn tố cáo ngoại tình tham khảo

Mẫu dưới đây được xây dựng theo các nội dung bắt buộc tại Điều 23 Luật Tố cáo năm 2018. Bạn điền thông tin vào các dòng trống, bỏ những phần không áp dụng và giữ lời văn khách quan.

⬇ Tải mẫu đơn tố cáo ngoại tình (file Word)⬇ Tải mẫu đơn (file PDF)

Hướng dẫn ghi từng mục trong đơn

Phần “Kính gửi”

Ghi đúng tên đơn vị hành chính cấp xã nơi hai người đang chung sống, nơi người vi phạm cư trú hoặc nơi xảy ra hành vi. Từ ngày 01/7/2025, chính quyền địa phương được tổ chức theo hai cấp nên đơn vị hành chính cấp xã chỉ còn xã, phường và đặc khu (không còn thị trấn). Không nên gửi đến Phòng Tư pháp cấp huyện như nhiều mẫu cũ hướng dẫn.

Thông tin người tố cáo

Đây là phần bắt buộc. Đơn thiếu họ tên, địa chỉ, cách liên hệ hoặc không có chữ ký thì cơ quan có thẩm quyền không có cơ sở để thụ lý theo trình tự tố cáo. Bạn nên ghi số điện thoại thường dùng để cán bộ có thể mời làm việc, bổ sung thông tin.

Thông tin người bị tố cáo

Ghi đầy đủ thông tin của cả người chồng hoặc vợ của bạn và người chung sống với họ, nếu biết. Với người thứ ba, nếu chưa rõ ngày sinh hoặc nơi cư trú, hãy ghi những gì bạn chắc chắn như họ tên, nơi làm việc, địa chỉ đang sống chung. Không tự suy đoán thông tin mà bạn chưa kiểm chứng.

Nội dung tố cáo

Phần này quyết định đơn có được xác minh hay không. Một số nguyên tắc nên áp dụng:

• Trình bày theo trình tự thời gian, mỗi mốc ghi rõ ngày tháng và địa điểm.
• Tập trung vào dấu hiệu chung sống như vợ chồng: ở cùng nhà, thời gian sống chung, con chung, cách hai người giới thiệu về nhau.
• Chỉ nêu sự kiện, không dùng từ ngữ xúc phạm, không suy diễn về đời tư hay nhân phẩm của người khác.
• Ghi rõ tài liệu nào chứng minh cho từng chi tiết để cơ quan dễ đối chiếu.

Phần đề nghị và tài liệu kèm theo

Phần đề nghị nên ngắn gọn: xác minh, xử lý theo quy định và thông báo kết quả. Bạn không nên tự đề xuất mức phạt cụ thể. Danh mục tài liệu kèm theo cần đánh số, khớp với số tài liệu thực tế bạn nộp.

Ký tên hoặc điểm chỉ

Người tố cáo phải ký tên hoặc điểm chỉ vào đơn. Nếu nhiều người cùng tố cáo một nội dung, đơn phải ghi họ tên, địa chỉ, cách liên hệ của từng người và người đại diện. Đơn tố cáo không cần công chứng hay chứng thực.

Hồ sơ và chứng cứ nên kèm theo

Một bộ hồ sơ đầy đủ giúp cơ quan tiếp nhận xác minh nhanh hơn. Bạn nên chuẩn bị:

1. Bản sao Giấy chứng nhận kết hôn để chứng minh quan hệ hôn nhân hợp pháp.
2. Bản sao giấy tờ tùy thân của người tố cáo.
3. Chứng cứ về việc chung sống: hình ảnh hai người ra vào cùng một nơi ở trong nhiều ngày, giấy tờ thuê nhà, giấy khai sinh của con chung nếu có, thông tin người làm chứng như hàng xóm, chủ nhà trọ.
4. Bản tường trình thời gian liệt kê các mốc sự việc theo thứ tự.

Chứng cứ cần được thu thập bằng cách hợp pháp. Việc tự ý cài phần mềm vào điện thoại người khác, đọc trộm tin nhắn, đặt thiết bị ghi âm, ghi hình trong nhà riêng của người khác có thể xâm phạm quyền bí mật đời tư. Khi đó chính người tố cáo lại gặp rủi ro pháp lý, còn tài liệu thu được khó được chấp nhận. Xem thêm phân tích về giá trị pháp lý của bằng chứng ngoại tình trước khi nộp. Khi không thể tự theo dõi, nhiều người chọn thuê thám tử theo dõi vợ chồng để ghi nhận nơi ở và thời gian sinh hoạt chung bằng cách hợp pháp.

Nộp đơn ở đâu và quy trình sau khi nộp

Bạn có thể nộp đơn trực tiếp tại bộ phận tiếp công dân của Ủy ban nhân dân cấp xã, tại trụ sở Công an cấp xã hoặc gửi qua đường bưu chính. Theo thủ tục giải quyết tố cáo tại cấp xã đang được công bố, đơn tố cáo không gửi qua mạng, vì vậy không nên chỉ gửi email hoặc nhắn tin qua mạng xã hội cho cán bộ.

Sau khi nhận đơn, quá trình thường diễn ra như sau:

1. Kiểm tra điều kiện thụ lý: đơn đúng nội dung theo Điều 23 Luật Tố cáo, người tố cáo có đủ năng lực hành vi dân sự, vụ việc thuộc thẩm quyền và nội dung có cơ sở xác định người vi phạm, hành vi vi phạm.
2. Thông báo thụ lý: trong 05 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định thụ lý, người giải quyết thông báo cho người tố cáo và người bị tố cáo.
3. Xác minh: cơ quan làm việc với các bên, người làm chứng, thu thập tài liệu. Người bị tố cáo được quyền giải trình.
4. Kết luận và xử lý: thời hạn giải quyết tố cáo không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý. Vụ việc phức tạp được gia hạn một lần không quá 30 ngày, đặc biệt phức tạp được gia hạn hai lần, mỗi lần không quá 30 ngày.

Nếu xác định có vi phạm, người có hành vi chung sống như vợ chồng trái pháp luật có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 18/5/2026 (Công an tỉnh Vĩnh Long tổng hợp điểm mới của Nghị định 109/2026/NĐ-CP). Mức này cao hơn khung 3 đến 5 triệu đồng của Nghị định 82/2020/NĐ-CP trước đây.

Checklist trước khi nộp đơn

Sai lầm khiến đơn bị trả lại hoặc gây rủi ro cho người viết

• Gửi đơn không ký tên, không ghi họ tên: đơn kiểu này không được xử lý theo trình tự tố cáo, trừ khi nội dung rõ ràng và có tài liệu chứng minh cụ thể.
• Chỉ dựa trên nghi ngờ: đơn chỉ nêu cảm nhận, tin đồn hoặc vài tin nhắn khó được thụ lý vì không có cơ sở xác định hành vi vi phạm.
• Dùng lời lẽ xúc phạm, công khai lên mạng xã hội: việc đăng tải hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác để “bêu riếu” có thể khiến bạn bị xử lý về hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm.
• Tố cáo sai sự thật: người tố cáo phải chịu trách nhiệm về nội dung mình trình bày. Cố ý tố cáo sai sự thật có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
• Nhầm giữa tố cáo và ly hôn: đơn tố cáo không giải quyết việc ly hôn, chia tài sản hay nuôi con. Nếu đó là mục tiêu chính, bạn cần chuẩn bị bằng chứng ngoại tình để ly hôn và nộp đơn tại Tòa án.

Khi nào cần hỗ trợ thu thập thông tin?

Khó khăn lớn nhất của người làm đơn thường không nằm ở câu chữ mà ở việc chứng minh hai người thực sự chung sống: họ ở đâu, từ khi nào, với tần suất ra sao. Tự theo dõi người thân vừa tốn thời gian, vừa dễ bị phát hiện và dễ vượt quá giới hạn pháp luật cho phép.

Trong trường hợp này, bạn có thể tham khảo dịch vụ điều tra ngoại tình của đơn vị có giấy phép kinh doanh rõ ràng. Một thám tử điều tra ngoại tình chuyên nghiệp sẽ xác minh nơi ở, ghi nhận hình ảnh ở nơi công cộng và tổng hợp thành báo cáo theo mốc thời gian, không can thiệp vào điện thoại hay không gian riêng của người khác. Bạn có thể tham khảo trước chi phí thuê thám tử theo dõi ngoại tình để dự trù ngân sách.

Câu hỏi thường gặp

Đơn tố cáo ngoại tình có cần công chứng không?

Không. Pháp luật chỉ yêu cầu đơn có đủ nội dung bắt buộc và chữ ký hoặc điểm chỉ của người tố cáo. Các giấy tờ kèm theo nên là bản sao rõ ràng, bạn mang theo bản chính để đối chiếu khi được yêu cầu.

Có được nộp đơn tố cáo qua mạng không?

Thủ tục giải quyết tố cáo tại cấp xã hiện không nhận đơn qua mạng. Bạn nên nộp trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện và giữ lại biên nhận.

Người thứ ba có bị xử phạt không?

Có, nếu người đó chưa có vợ, chưa có chồng nhưng chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ đang có vợ, có chồng. Yếu tố “biết rõ” cần được xác minh, vì vậy đơn nên ghi các chi tiết cho thấy người thứ ba biết tình trạng hôn nhân của đối phương.

Chưa đăng ký kết hôn thì có tố cáo được không?

Chế độ một vợ, một chồng bảo vệ quan hệ hôn nhân hợp pháp. Nếu hai bạn chỉ chung sống mà không đăng ký kết hôn thì về nguyên tắc chưa được pháp luật công nhận là vợ chồng, nên rất khó tố cáo với tư cách người vợ hoặc người chồng.

Nộp đơn tố cáo có mất phí không?

Thủ tục giải quyết tố cáo không thu phí, lệ phí. Chi phí phát sinh nếu có chủ yếu là sao chụp giấy tờ, gửi bưu điện hoặc thuê luật sư, đơn vị hỗ trợ thu thập thông tin.

Căn cứ pháp lý

• Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014: khoản 7 Điều 3 (khái niệm chung sống như vợ chồng), điểm c khoản 2 Điều 5 (hành vi bị cấm).
• Luật Tố cáo năm 2018 (số 25/2018/QH14): Điều 23 (nội dung đơn tố cáo), Điều 29 (điều kiện thụ lý), Điều 30 (thời hạn giải quyết).
• Nghị định 109/2026/NĐ-CP ngày 01/4/2026, có hiệu lực từ 18/5/2026: Điều 62 (xử phạt vi phạm chế độ một vợ, một chồng).
• Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017): Điều 182 (tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng).
• Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025: đơn vị hành chính cấp xã gồm xã, phường, đặc khu.
• Thủ tục giải quyết tố cáo tại cấp xã (mã thủ tục 2.002396) do cơ quan nhà nước công bố.

Nội dung bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định có hiệu lực đến tháng 10/2026, không thay thế tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể.

Kết luận

Một lá đơn tố cáo ngoại tình hiệu quả cần ba yếu tố: đúng loại đơn, đủ nội dung theo Điều 23 Luật Tố cáo và có chứng cứ hợp pháp về việc chung sống như vợ chồng. Trước khi nộp, hãy đối chiếu checklist ở trên, giữ lời văn khách quan và gửi đúng Ủy ban nhân dân hoặc Công an cấp xã có thẩm quyền. Với vụ việc phức tạp hoặc có dấu hiệu hình sự, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi gửi đơn.