Quyền riêng tư là quyền của mỗi người được giữ kín đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình, không bị người khác tự ý thu thập, lưu giữ, sử dụng hay công khai. Tại Việt Nam, quyền này được ghi nhận ở Điều 21 Hiến pháp năm 2013 và Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015. Từ ngày 01/01/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 bổ sung các quy định cụ thể về việc xử lý dữ liệu cá nhân.
Bài viết giải thích quyền riêng tư gồm những gì, hành vi nào bị coi là xâm phạm, bạn có thể làm gì khi bị xâm phạm và ranh giới của việc thu thập thông tin hợp pháp.
Mục Lục
Quyền riêng tư là gì?
Pháp luật Việt Nam thường dùng cụm từ “quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình”. Điều 38 Bộ luật Dân sự không liệt kê chi tiết thế nào là “đời sống riêng tư”, nhưng đặt nguyên tắc chung: những thông tin này là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
Quyền này bao gồm ba nhóm:
- Đời sống riêng tư, bí mật cá nhân: thông tin, sinh hoạt, quan hệ mà một người không muốn công khai.
- Bí mật gia đình: thông tin chung của các thành viên trong gia đình.
- Bí mật liên lạc: thư tín, điện thoại, điện tín, cơ sở dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác.
Quyền riêng tư không tuyệt đối trong mọi tình huống. Điều 38 cho phép các trường hợp “luật có quy định khác”. Chẳng hạn, việc bóc mở, kiểm soát, thu giữ thư tín, điện thoại của người khác chỉ được thực hiện trong trường hợp luật quy định. Vì vậy, bạn không nên tự ý “xử lý” thông tin của người khác, kể cả khi nghi ngờ họ làm sai.


Căn cứ pháp lý về quyền riêng tư
Quyền riêng tư không nằm trong một đạo luật duy nhất mà được quy định ở nhiều văn bản:
| Văn bản | Nội dung chính |
|---|---|
| Hiến pháp 2013, Điều 21 | Quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín. |
| Bộ luật Dân sự 2015, Điều 38 | Thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin riêng tư phải được người đó đồng ý (bí mật gia đình: các thành viên gia đình đồng ý), trừ trường hợp luật có quy định khác. |
| Bộ luật Dân sự 2015, Điều 32, 34 | Quyền đối với hình ảnh; bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín. |
| Bộ luật Hình sự, Điều 159 | Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác. |
| Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 | Quyền của chủ thể dữ liệu, hành vi bị cấm, xử lý vi phạm; hiệu lực từ 01/01/2026. |
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025: điều người dân cần biết
Quốc hội thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày 26/6/2025 tại kỳ họp thứ 9, khóa XV. Luật có hiệu lực từ 01/01/2026; Nghị định 356/2025/NĐ-CP (ban hành ngày 31/12/2025) hướng dẫn chi tiết cũng có hiệu lực cùng ngày.
Những điểm liên quan trực tiếp đến đời sống hằng ngày:
- Quyền của chủ thể dữ liệu (Điều 4): được biết về việc xử lý dữ liệu; đồng ý hoặc không đồng ý, rút lại sự đồng ý; xem, chỉnh sửa dữ liệu; yêu cầu xóa, hạn chế xử lý, phản đối xử lý; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường.
- Sự đồng ý (Điều 9) chỉ có hiệu lực khi tự nguyện và người đồng ý biết rõ loại dữ liệu, mục đích xử lý, bên xử lý và quyền, nghĩa vụ của mình. Im lặng hoặc không phản hồi không được coi là đồng ý. Luật có một số trường hợp xử lý không cần đồng ý (Điều 19), như phòng, chống tội phạm.
- Hành vi bị cấm (Điều 7): dùng dữ liệu của người khác để làm điều trái pháp luật; mua, bán dữ liệu cá nhân (trừ khi luật có quy định khác); chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu.
- Dữ liệu vị trí (Điều 31): không áp dụng theo dõi định vị, trừ khi có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền hoặc luật có quy định khác.
- Mạng xã hội (Điều 29): nền tảng không được nghe lén, ghi âm cuộc gọi, đọc tin nhắn khi chưa có sự đồng ý của người dùng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Về chế tài, Điều 8 quy định vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; gây thiệt hại thì phải bồi thường. Mức phạt tiền tối đa với các vi phạm khác là 3 tỷ đồng đối với tổ chức, cá nhân thì tối đa bằng một nửa. Mức phạt hành chính cụ thể nằm trong Nghị định 330/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 19/8/2026.


Hành vi xâm phạm quyền riêng tư thường gặp
| Hành vi | Quy định liên quan |
|---|---|
| Bóc mở, thu giữ thư tín, tin nhắn, điện thoại của người khác trái luật | Điều 21 Hiến pháp; khoản 3 Điều 38 Bộ luật Dân sự; Điều 159 Bộ luật Hình sự |
| Nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật | Điểm c khoản 1 Điều 159 Bộ luật Hình sự |
| Thu thập, đăng tải thông tin đời tư, hình ảnh của người khác khi chưa được đồng ý | Điều 32, khoản 2 Điều 38 Bộ luật Dân sự; Điều 11 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân |
| Mua bán, làm lộ, chiếm đoạt dữ liệu cá nhân | Khoản 6, 7 Điều 7 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân |
| Theo dõi vị trí người khác bằng công nghệ định vị khi không có sự đồng ý | Điểm a khoản 3 Điều 31 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân |
Với Điều 159 Bộ luật Hình sự, người phạm tội bị xử lý theo khoản 1 khi đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm: phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 20 đến 50 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Các trường hợp như có tổ chức, phạm tội từ hai lần trở lên, hoặc tiết lộ thông tin đã chiếm đoạt làm ảnh hưởng danh dự, nhân phẩm người khác bị phạt tù từ 1 đến 3 năm.
Nếu đang cân nhắc ghi âm hay quay hình để thu thập chứng cứ, hãy đọc ghi âm lén có vi phạm pháp luật không và quay lén người khác bị phạt bao nhiêu trước khi hành động.
Khi quyền riêng tư bị xâm phạm, bạn nên làm gì?
- Lưu bằng chứng ngay: chụp màn hình bài đăng, tin nhắn, đường dẫn; ghi lại thời gian và tài khoản đăng tải, đừng xóa nội dung trước khi lưu.
- Yêu cầu gỡ bỏ, cải chính: với thông tin ảnh hưởng danh dự, nhân phẩm, uy tín đăng trên phương tiện thông tin đại chúng, Điều 34 Bộ luật Dân sự quy định phải gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện đó. Trên mạng xã hội, hãy báo cáo vi phạm cho nền tảng.
- Gửi yêu cầu rút đồng ý, hạn chế hoặc xóa dữ liệu: theo Điều 10, yêu cầu rút lại sự đồng ý hoặc hạn chế xử lý phải bằng văn bản (kể cả dạng điện tử) gửi cho bên kiểm soát dữ liệu. Yêu cầu xóa dựa trên Điều 14.
- Báo cơ quan có thẩm quyền: cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân thuộc Bộ Công an (Điều 33). Với hành vi có dấu hiệu tội phạm, hãy trình báo công an nơi gần nhất. Nếu dữ liệu bị dùng để lừa đảo, xem bài báo cáo số điện thoại lừa đảo.
- Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường: theo Điều 34 Bộ luật Dân sự, bạn còn có thể yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin sai, yêu cầu người đưa tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.
Để giảm rủi ro từ đầu, hãy xem các cách bảo mật thông tin cá nhân và cách kiểm tra điện thoại có bị theo dõi không. Nếu nghi ngờ có thiết bị theo dõi trong nhà, xe hoặc văn phòng, dịch vụ dò tìm thiết bị nghe lén định vị camera giúp kiểm tra và ghi nhận hiện trạng để bạn trình báo khi cần.


Quyền riêng tư và việc thu thập thông tin: ranh giới cần nhớ
Tự theo dõi hoặc xem trộm thông tin của người khác dễ biến bạn từ người bị hại thành người vi phạm. Nguyên tắc an toàn là chỉ thu thập thông tin ở nơi công cộng và từ nguồn công khai; không đọc trộm tin nhắn, không nghe lén, không gắn thiết bị định vị lên người hoặc phương tiện của người khác, không phát tán thông tin đã thu thập.
Thám tử VDT không thay thế cơ quan nhà nước hay luật sư và không thực hiện các việc xâm phạm quyền riêng tư như nghe lén, cài phần mềm theo dõi, định vị điện thoại, lấy lịch sử cuộc gọi hay thông tin tài khoản ngân hàng. Bạn có thể đọc thêm về hoạt động thám tử có được coi là hợp pháp không và cách làm việc của thám tử tư.
Thông tin của chính bạn khi nhờ dịch vụ cũng cần được giữ kín. Theo khoản 4 Điều 38 Bộ luật Dân sự, các bên trong hợp đồng không được tiết lộ thông tin riêng tư của nhau biết được khi xác lập, thực hiện hợp đồng, trừ khi có thỏa thuận khác. Hãy hỏi đơn vị cung cấp dịch vụ về cam kết bảo mật bằng văn bản trước khi giao thông tin.
Câu hỏi thường gặp
1Quyền riêng tư và quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân khác nhau thế nào?
Quyền riêng tư (Điều 21 Hiến pháp, Điều 38 Bộ luật Dân sự) bao quát đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và bí mật liên lạc. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân tập trung vào việc thu thập, lưu trữ, sử dụng, chia sẻ dữ liệu xác định một con người; dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo Luật là loại gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân.
2Tôi có quyền yêu cầu mạng xã hội hoặc công ty xóa dữ liệu của mình không?
Có thể. Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân ghi nhận quyền yêu cầu xóa, hạn chế xử lý dữ liệu; Điều 14 quy định các trường hợp xóa, hủy. Yêu cầu có thể không được thực hiện trong những trường hợp luật quy định, ví dụ các trường hợp xử lý không cần đồng ý tại Điều 19.
3Cha mẹ đăng thông tin của con lên mạng có cần xin phép con không?
Theo khoản 2 Điều 24 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, người đại diện theo pháp luật thay mặt trẻ em thực hiện quyền của chủ thể dữ liệu. Riêng việc xử lý dữ liệu nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của cả trẻ em và người đại diện theo pháp luật.
4Bị xâm phạm quyền riêng tư có đòi bồi thường được không?
Pháp luật cho phép yêu cầu bồi thường thiệt hại: khoản 1 Điều 4 và khoản 1 Điều 8 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, khoản 5 Điều 34 Bộ luật Dân sự. Việc có được bồi thường hay không và mức bao nhiêu phụ thuộc vào từng vụ việc cụ thể.
Căn cứ pháp lý
- Hiến pháp năm 2013: Điều 21.
- Bộ luật Dân sự năm 2015 (Luật số 91/2015/QH13): Điều 32, 34, 38.
- Bộ luật Hình sự, văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH năm 2025: Điều 159.
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (thông qua 26/6/2025, hiệu lực 01/01/2026): Điều 4, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 19, 23, 24, 29, 31, 33.
- Nghị định 356/2025/NĐ-CP; Nghị định 330/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 19/8/2026).
Nội dung mang tính tham khảo chung, cập nhật theo quy định có hiệu lực đến tháng 11/2026, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Khi cần xử lý một vụ việc, hãy liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư.
Kết luận
Quyền riêng tư được Hiến pháp, Bộ luật Dân sự và từ 01/01/2026 là Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân bảo vệ. Khi nghi ngờ bị xâm phạm, hãy lưu bằng chứng, yêu cầu gỡ bỏ hoặc xóa dữ liệu và báo cơ quan có thẩm quyền. Khi muốn làm rõ vấn đề của người khác, hãy làm trong khuôn khổ pháp luật để không xâm phạm quyền riêng tư của họ.
Cần kiểm tra thiết bị theo dõi hoặc làm rõ một vấn đề trong khuôn khổ pháp luật? Liên hệ Thám tử VDT để được tư vấn hướng xử lý kín đáo, bảo mật.
📞 Hotline / Zalo: 094.368.2399 — tư vấn miễn phí.
🏢 Trụ sở: Phòng 08 tầng 09, Tòa nhà Vinaconex Diamond Tower, số 459C Bạch Mai, phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội
📍 Văn phòng đại diện: Số 2C ngách 16 ngõ 29 phố Trạm, phường Long Biên, thành phố Hà Nội






![Mẫu đơn khởi kiện đòi nợ [File Word, PDF] và hướng dẫn cách viết 2026 Mẫu đơn khởi kiện đòi nợ [File Word, PDF] và hướng dẫn cách viết 2026](https://thamtuvdt.com/wp-content/uploads/2026/11/mau-don-khoi-kien-doi-no-logo-trai-2c606b4e-768x480.jpg)
![Mẫu bản cam kết không ngoại tình [File Word, PDF] và giá trị pháp lý Mẫu bản cam kết không ngoại tình [File Word, PDF] và giá trị pháp lý](https://thamtuvdt.com/wp-content/uploads/2026/11/mau-ban-cam-ket-khong-ngoai-tinh-logo-trai-42560b67-768x480.jpg)


